909 . كلز 1 - ؟ رازى : اين چوبى است كه از هند مىآورند و آن در بلخ بسيار است . مىپندارم 2 كه اين « مغاث » هندى است . ( 1 ) . نسخه‌هاى الف و فارسى : كلر ، بايد خواند كلز ؛ II , Vullers ، 866 ؛ II , Dozy ، 483 . ابن سينا ، 364 : كلس ؛ Stein ، 1717 : كلن . ( 2 ) . نسخهء الف : أحسبه ، نسخهء فارسى : « از جمله انواع او مغاث هندى خوب‌تر است » ، يعنى مىخواند « أحسنه » . 910 . كلنكر 1 اين گياهى با برگ‌هاى ضخيم است ، ميوه‌هايش گرد مانند انگور ، سفيد ، دراز و تلخ مزه‌اند ؛ آنها را روى چشم ملتهب 2 مىگذارند . به [ گويش ] ترمذى ويوذ 3 و بخارايى ويوذه 4 [ ناميده مىشود ] . كلنكر به [ گويش ] بلخى به معناى « عنب الثعلب » 5 است كه درباره‌اش به قدر كافى گفته شده است 6 . ( 1 ) . خواندن مشروط ، نك . شمارهء 735 ، يادداشت 19 . ( 2 ) . العين الرمدة ، نك . ابن سينا ، III ، ج 1 ، 221 . ( 3 ) . ويوذ - چنين است در نسخهء الف . ( 4 ) . ويوذه . ( 5 ) . عنب الثعلب ، نك . شمارهء 735 ، يادداشت 19 . ( 6 ) . در پى آن در نسخه‌هاى الف ، ب و پ جمله‌اى است مربوط به شمارهء 924 : « ابو الخير در [ ترجمهء كتاب ] اطيوس [ مىگويد كه ] « الخرنوب الكبير » همان « كنگر » است ؛ نيز مىگويد كه « عكّوب » هم كنگر است » . در نسخهء فارسى حذف شده است . 911 . كلت 1 اين « ماش هندى » است ؛ از نظر پهن بودن [ شكل ] به عدس و از نظر رنگ به « كرسنّه » شباهت بسيار دارد 2 . ( 1 ) . يا قلت و قلب - الف ) Lithospermum officinale L . ؛ سراپيون ، 324 ؛ ميمون ، 326 ؛ عيسى ، 10 110 ؛ I , Low ، 297 ؛ ب ) Dolichos biflorus L . ؛ ابن سينا ، 657 ؛ عيسى ، 8 71 ؛ II , Low ، 518 . محيط اعظم ، III ، 309 اشاره مىكند كه قلت معرب « كلتهى » هندى است ؛ طبق Platts ، 842 : كلتهى - Dolichos biflorus . در نسخهء فارسى حذف شده است .